Wchodzi program POZ PLUS, czyli zaczęliśmy od sporu o bilans zdrowia

Wojciech Kuta/Rynek Zdrowia - 22-03-2018

W czerwcu br. NFZ ma podpisywać pierwsze umowy na udział w pilotażu programu opieki koordynowanej POZ PLUS. Projekt wzbudził duże zainteresowanie wśród lekarzy rodzinnych. Ich entuzjazm ostudził wymóg prowadzenia czasochłonnych bilansów zdrowia wśród mieszkańców w wieku 20-65 lat.

Wchodzi program POZ PLUS, czyli zaczęliśmy od sporu o bilans zdrowia

Przypomnijmy, że 19 marca br. NFZ opublikował na swojej stronie zarządzenie w sprawie programu pilotażowego opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej POZ PLUS.

We wszystkich województwach
Pieniądze na część programu POZ PLUS przekaże Unia Europejska. Dzięki niemu pacjenci z 11 chorobami przewlekłymi mają szybciej trafiać do specjalistów i niezbędne badania. Pilotaż ma być realizowany w 45-50 wyłonionych w drodze konkursu placówkach POZ we wszystkich województwach.

Projekt wzbudził w ubiegłym roku duże zainteresowanie wśród lekarzy rodzinnych. - Chęć udziału w pilotażu zgłosiło ża 700 podmiotów podstawowej opieki zdrowotnej z ok. 6 tys. mających umowy z NFZ - przypominała dr Agnieszka Jankowska-Zduńczyk, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej podczas III Kongresu Wyzwań Zdrowotnych (Katowice, 8-10 marca 2018 r.)*.

- Chętni zaczęli się wykruszać, kiedy poznali szczegóły pakietu badań podstawowych, a także pogłębionych oraz bardzo pracochłonną procedurę tworzenia bilansów zdrowia wśród mieszkańców w wieku 20-65 lat - mówił Jacek Krajewski, prezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie. 

Zasady konkursów na udział w pilotażu
Ale zacznijmy od samego pilotażu. - Zakładamy, że w ciągu najbliższych dwóch lat pilotaż tego programu (ma trwać do końca 2019 r. - red.) obejmie maksymalnie 50 świadczeniodawców, mających pod swoją opieką ok. 300 tysięcy mieszkańców - informował podczas kongresu Dariusz Dziełak, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii NFZ.

- Pierwotnie zainteresowanie udziałem w programie było bardzo duże - przeciętnie na jedno miejsce było nawet 10 chętnych świadczeniodawców - przyznaje dyrektor Dziełak. - Placówki uczestniczące w pilotażu zostaną wyłonione w drodze konkursu. Mamy nadzieję, że zainteresowanie programem się utrzyma.

- Staramy się, aby w tych konkursach zastosować takie same aplikacje, rozwiązania prawne oraz wzory umów jak w dotychczasowych postępowaniach. Konkursy wraz z audytami powinny się zakończyć w czerwcu i wtedy mają być podpisane pierwsze umowy pilotażowe ze świadczeniodawcami - zapowiedział Dariusz Dziełak.

Duże miasta nie wejdą do programu?
- W województwie śląskim wiele podmiotów jest zaniepokojonych tym, że wypadły z programu, ponieważ działają w zbyt dużych miastach. Czy kryteria populacyjne nie są trochę krzywdzące dla regionów z dużymi skupiskami ludności? - pytał prowadzący sesję podczas kongresu Wojciech Zawalski, ekspert ochrony zdrowia.

- W umowie z resortem zdrowia przyjęto trzy grupy świadczeniodawców, odpowiednio dla: terenów wiejskich, gmin wiejsko-miejskich oraz miast. Rzeczywiście, miasta i populacje pomiędzy 10 a 20 tys. mieszkańców (na jednego świadczeniodawcę POZ - red.) przewidziane w programie dotyczą tylko dwóch województw: małopolskiego i mazowieckiego - wyjaśniał dyrektor Dziełak.

- W województwie śląskim przyjęto 4 lokalizacje (obejmujące od 5 do 10 tys. mieszkańców), czyli przeciętnie więcej niż w innych regionach - dodał. - Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że pilotaż jest mały, ale jego skala w znacznej mierze jest uzależniona od wielkości środków unijnych - zaznaczył.

Zasady finansowania
Tłumaczył, że program POZ Plus obejmie trzy podstawowe elementy: realizację umowy podstawowej (na dotychczasowych zasadach), a także dodatkowe umowy na granty oraz tzw. zarządzanie chorobą. Część dodatkowa (pilotażowa) będzie finansowana z dwóch źródeł:

• Ze środków unijnych (grant technologiczny obejmujący m.in. dostosowanie oprogramowania, koszty zatrudnienia koordynatora opieki, a także koszty przeprowadzenia tzw. bilansów zdrowia dla określonych grup mieszkańców).

• Ze środków NFZ finansowane będzie „zarządzanie chorobą”, czyli opieka nad chorymi przewlekle (częściowo w ramach stawki kapitacyjnej, a częściowo za udzielone świadczenia).

Plusem jest opieka nad chorymi przewlekle
- Ten program pozostaje mi na bardzo bliski, nawet, jeśli w jego ostatecznym kształcie nie wszystko mi się podoba - przyznaje dr Andrzej Zapaśnik, ekspert Federacji Porozumienie Zielonogórskie, który brał udział w pracach nad projektem POZ PLUS. Był też m.in. w zespole ekspertów Banku Światowego, który wypracował wstępne założenia trzech modeli pilotażu w POZ.

- POZ Plus jest pierwszym z tych pilotaży. W założeniu był dedykowany raczej małym i średnim praktykom lekarzy rodzinnych, w celu wykorzystania ich kompetencji w sposobie organizacji i finansowania przez NFZ - przypomina dr Zapaśnik.

W jego opinii program pilotażu - w zakresie opieki nad pacjentami z 11 chorobami przewlekłymi - odpowiada przyjętym wcześniej założeniom.

- Jest przewidziana standaryzacja opieki medycznej, monitorowanie jej jakości i efektów, a także edukacja pacjentów i personelu medycznego - wylicza ekspert. - Projekt był szeroko konsultowany w środowisku lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w wielu województwach.

- Jest jednak też druga część tego pilotażu, dotycząca profilaktyki. Zespół NFZ pracujący nad programem POZ Plus nie do końca uwzględnił, przekazane rok temu, opinie i założenia Banku Światowego dotyczące realizacji programów profilaktycznych w odniesieniu m.in. do poszczególnych grup wiekowych - mówi dr Zapaśnik.

Ekspert: takie bilanse nie są wykonalne
Przypomina, że we wrześniu 2017 r. na spotkaniach informacyjnych zainteresowane podmioty dowiedziały się, że jest już w zasadzie gotowy produkt pn. „Bilans zdrowia dorosłego” - zawierający bardzo rozbudowany kwestionariusz dotyczący osób w wieku 20-65 lat.

- Zakres badań w tym kwestionariuszu, w naszej opinii, nie spełnia wymogów podstawowej zasady opieki koordynowanej, czyli zasady stosowności. Mówi ona, że należy działać w sposób adekwatny do potrzeb pacjenta, zgodny z medycyną opartą na faktach (EBM - evidence-based medicine) - stwierdza Andrzej Zapaśnik.

Dodaje, że zaproponowany został pakiet badań podstawowych, a także pogłębionych oraz bardzo pracochłonna procedura tworzenia bilansów, co spotkało się z duża krytyką środowiska lekarzy POZ.

- Także nie wyobrażam sobie, żeby, zgodnie z zapisami w projekcie POZ PLUS - na praktykę lekarza POZ z 2,5 tys. mieszkańców - wykonywać średnio co najmniej 1 bilans zdrowia dziennie. Ma obejmować m.in. badanie przedlekarskie wykonane przez pielęgniarkę, która wypełnia kwestionariusz bilansowy, co zajmie ok. 40 minut. Dochodzą do tego dwie wizyty u lekarza, czyli kolejne 15-20 minut, aby rzetelnie zbadać pacjenta - opisuje ekspert.

Zaznacza, że takie założenie są nierealne: - Lekarz rodzinny ze swojego dnia pracy, kiedy przyjmuje 30-50 pacjentów, nie będzie w stanie wygospodarować choćby pół godziny na tak rozbudowany bilans zdrowia.

Program zbyt zbiurokratyzowany dla małych praktyk
Dr Andrzej Zapaśnik podkreśla jednak, że zasadniczym celem pilotażu POZ PLUS nie są bilanse, ale przetestowanie sposobu postępowania z pacjentami chorymi przewlekle. - Nie chciałbym, aby to główne zadanie programu zostało przysłonięte przez kontrowersje wokół bilansów zdrowia - zaznaczył.

Przyznał jednak, że POZ Plus jest „skomplikowany biurokratycznie i sprawozdawczo”. - Nasze pierwotne założenie, by ten program służył głównie małym, wiejskim praktykom, pojawiło się głównie w planie, zgodnie z którym wśród 45 pilotażowych podmiotów 18 mają stanowić mniejsze praktyki praktyki wiejskie obejmujące do 5 tys. mieszkańców.

- Niestety, mam głębokie przekonanie, potwierdzone w trakcie spotkań i szkoleń dotyczących opieki koordynowanej, że ten model POZ PLUS nie będzie możliwy do zrealizowania przez małe praktyki. Mam nadzieję, że podczas pilotażu uda się wypracować rozwiązania służące przede wszystkim pacjentom - podsumował dr Zapaśnik.

Krajewski: gubi nas pośpiech
Również zdaniem Jacka Krajewskiego, prezesa Federacji Porozumienie Zielonogórskie, bilanse zdrowia polegające na badaniu wszystkich mieszkańców w wieku 20-65 lat na zasadzie „szukania choroby” nie jest dobrym rozwiązaniem. Zwraca też uwagę, że praktyki POZ nie są przygotowane kadrowo do przeprowadzania tak rozbudowanych bilansów.

- Oczywiście nie jesteśmy przeciwko opiece koordynowanej. Samo narzędzie POZ PLUS, jeśli zostanie odpowiednio przygotowane, może być korzystne dla pacjentów i systemu. Niestety, gubi nas pośpiech. Mamy nadzieję, że w ramach pilotażu program będzie modyfikowany, bo temu właśnie ma służyć pilotaż - mówi Jacek Krajewski.

Dodaje, że mimo zastrzeżeń, m.in. dotyczących bilansów zdrowia, część praktyk POZ zrzeszonych w Porozumieniu Zielonogórskim zapowiedziała już udział w pilotażu: - Będziemy przekazywać nasze wnioski i uwagi - zapowiedział prezes PZ.

Konsultant krajowy: program daje nadzieję
- Uważam, że program POZ PLUS daje nadzieję na skuteczne wprowadzenie w Polsce koordynowanej opieki w POZ - stwierdza dr Agnieszka Jankowska-Zduńczyk, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej.

W jej opinii sukcesem jest już wdrażanie pilotażu z udziałem małej grupy podmiotów, zamiast wprowadzania tak istotnych zmian od razu w całym systemie. Konsultant wskazała, że jest to ważne również ze względu na różnice zdań i pewne opory wobec niektórych założeń programu w środowisku lekarzy rodzinnych.

- Pozytywne było również ogromne zainteresowanie z udziałem we wstępnej fazie projektu ze strony praktyk POZ, kiedy nie były jeszcze znane szczegóły POZ PLUS. Zgłosiło się ponad 700 podmiotów z ok. 6 tys. mających umowy z NFZ - przypominała.

- Świadczy to o tym, że środowisko podstawowej opieki zdrowotnej jest gotowe do zmian idących w kierunku poszerzenia zakresu świadczeń w ramach POZ - podkreśla dr Agnieszka Jankowska-Zduńczyk.

Wszystkie wypowiedzi zanotowano podczas sesji „Podstawowa opieka zdrowotna i ambulatoryjna opieka specjalistyczna” w ramach III Kongresu Wyzwań Zdrowotnych (Katowice, 8-10 marca 2018 r.).


Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP ON-LINE Sp. z o.o.